MOBBING W PRACY – zjawisko powszechne, ale systemowo ignorowane

Czym w ogóle jest MOBBING?

Według art. 94[3] § 1 Kodeksu pracy MOBBING oznacza działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników.

Aby dana osoba mogła skutecznie ubiegać się o zadośćuczynienie z tytułu mobbingu w pracy muszą być spełnione wszystkie elementy z tej definicji. Tak przynajmniej do tematu podchodzi większość sędziów. Według dr hab. Moniki Gładoch „bierze się to stąd, że kierunek obrany przez SN przypomina tryb postępowania karnego, w którym badane są znamiona przestępstwa. Sędziowie nie patrzą na sprawę o mobbing z szerszej perspektywy”. Co więcej, to na ofierze spoczywa obowiązek udowodnienia, że doświadczyła mobbingu. Skutecznie zniechęca to wiele osób, które padły ofiarą mobbingu w pracy, przed dochodzeniem swoich praw przed sądem. Znajduje to odzwierciedlenie w danych statystycznych Ministerstwa Sprawiedliwości, które dobitnie pokazują, jak znikoma część sporów trafia w Polsce do sądów, np. w roku 2022 do sądów rejonowych trafiło łącznie 457 spraw, a do sądów okręgowych 148 spraw. W poprzednich latach było nie lepiej. Poza tym nikt tego problemu w Polsce nie monitoruje. Możemy się jedynie zastanawiać, jaka jest prawdziwa skala tego zjawiska.

Poza wspomnianym (lakonicznym) art. 94[3] Kodeksu pracy przepisy dotyczące mobbingu w miejscu pracy w Polsce są skąpe i nieprecyzyjne. Państwo polskie nie ratyfikowało konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP) nr 190 dotyczącej eliminacji przemocy i molestowania w świecie pracy. A szkoda, bo dużo by to mogło zmienić.

Brak klarownych przepisów i procedur powoduje, że z jednej strony ofiary mobbingu w środowisku pracy często nie wiedzą jakie prawa im przysługują, gdzie mogą szukać pomocy i jak mają udowodnić że padły ofiarą mobbingu. Z drugiej strony pracodawcy narażeni są albo na zarzuty dot. braku przeciwdziałania mobbingowi albo na dodatkowe koszty wynikające z wykorzystywania mobbingu i nieprecyzyjnych przepisów do różnych nadużyć.

P.S. Po latach dostrzeżono wreszcie, że przytoczona powyżej definicja mobbingu jest zbyt wąska i wymaga korekty. Jest szansa, że w najbliższej przyszłości zostanie ona zmieniona. Poza tym Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk poinformowała, że trwają prace nad ratyfikacją konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy nr 190 dotyczącej eliminacji przemocy i molestowania w świecie pracy.

#Mobbing #MobbingWPracy #KodeksPracy #PrawoPracy #OfiaryMobbingu #Zastraszanie #Nękanie #PrzemocPsychiczna #PrawaPracownika #OchronaPracownika #SądPracy #ProceduryAntymobbingowe